De Twentsemotorclub

Rijbewijzen

1. Algemeen

Aan de bestuurder van een motorrijtuig op de weg, dient door de daartoe bevoegde autoriteit een rijbewijs te zijn afgegeven voor het besturen van motorrijtuigen van de categorie waartoe dat motorrijtuig behoort.

a) het rijbewijs moet voldoen aan vastgestelde eisen, inzake inrichting en uitvoering.

b) het mag zijn geldigheid niet hebben verloren.

c) het moet behoorlijk leesbaar zijn.

1.2. Uitzonderingen rijbewijsplicht (art 108 WVW'94)

Niet van toepassing op bestuurders van:

• bromfietsen, invalidenvoertuigen met een motor, landbouwtrekkers, motorrijtuigen met beperkte snelheid.
• motorrijtuigen tijdens rijonderricht
• gedurende onderzoek naar rijvaardigheid of geschiktheid.
• bestuurders met diplomatieke status en hun gezinsleden
• bestuurders van een buitenlands krijgsmacht in Nederland gelegerd met hun gezinsleden.
• bestuurders in buitenland woonachtig die zich hier bevinden in het internationale verkeer (werk / vakantie)
• bestuurders in Nederland woonachtig met buitenlands rijbewijs al dan niet afgegeven in een EU/EER land, mits bepaalde termijn niet is verstreken. (zie "Buitenlandse rijbewijzen")

1.3. Geen rijbewijs A vereist (Art 2 Reglement Rijbewijzen)

• gedurende rijonderricht, mits men beschikt over theorie-certificaat (niet ouder dan 1 jaar), of rijbewijs A voor "automaat" of rijbewijs A "lichte categorie". Men mag in dergelijke gevallen geen andere personen vervoeren dan de instructeur.
• tijdens het praktijkexamen.

1.4 Geen rijbewijs C, D en E vereist. (Art 3 Reglement Rijbewijzen)

Bij het uitvoeren van een bijzondere verrichting tijdens rij-onderricht / praktijkexamen.

2. Rijbewijs-categorieën

In deze paragraaf worden de verschillende rijbewijs-categorieën op een rijtje gezet.

2.1. Categorie A

Vereist voor: motorrijtuigen op twee wielen, al dan niet met zijspanwagen of aanhangwagen:

• met een cilinderinhoud van meer dan 50 cm3, en
• met een door de constructie bepaalde maximum snelheid van meer dan 45 km/u.

Tijdelijke beperking rijbewijs categorie A (art 20 Reglement Rijbewijzen)

Als rij-examen is gedaan op een lichte motorfiets (cilinderinhoud van meer dan 125 cm3 en vermogen minder dan 35 kw) mag tot 2 jaar na afgifte van het rijbewijs A alleen een motorfiets bestuurd worden waarvan het vermogen niet meer bedraagt dan 25 kw en tevens niet meer dan 0,16 kw per kg ledige massa bedraagt.

Voor vaststelling van het vermogen en gewicht, raadpleeg het kentekenbewijs of raadpleeg het kentekenregister.

Na twee jaar na afgifte van de "lichte" categorie A, is er geen beperking meer.

2.2. Categorie B

Vereist voor:

• motorrijtuigen op drie wielen niet zijnde motorrijtuigen op twee wielen met zijspanwagen
• motorrijtuigen op vier wielen, waarvan de Toegestane Maximum Massa (TMM) niet meer bedraagt dan 3500 kg en die niet zijn ingericht voor het vervoer van meer dan 8 personen, de bestuurder daaronder niet begrepen

Met een rijbewijs B mag ook een aanhangwagen worden gebruikt, mits:

Als de toegestane maximum massa meer dan 3500 kg bedraagt als gevolg van aangebrachte bepantsering blijft de rijbewijscategorie B.

2.3. Categorie C

Vereist voor: motorrijtuigen

• niet zijnde motorrijtuigen van de categorie D
• toegestane maximum massa bedraagt meer dan 3500 kg
• daarmee voortbewogen aanhangwagens waarvan de toegestane massa niet meer bedraagt dan 750 kg.

2.4. Categorie D

Vereist voor: motorrijtuigen

• ingericht voor het vervoer van meer dan 8 personen, de bestuurder daaronder niet begrepen
• daarmee voortbewogen aanhangwagens waarvan de toegestane massa niet meer bedraagt dan 750 kg.

2.5. Categorie E

Vereist voor: motorrijtuigen

• van een rijbewijscategorie B, C of D
• waarvan de bestuurder in het bezit is van een rijbewijs

3. RIJBEWIJS "E" ACHTER "B" (aanhangers)

In de praktijk blijkt nogal eens dat bestuurders van een combinatie, personenauto met aanhangwagen, niet over het juiste rijbewijs beschikken. Wie bijvoorbeeld met een hele zware caravan, een paardentrailer of een boottrailer wil gaan rijden moet het rijbewijs B-E hebben.

3.1. Rijbewijs B

Rijbewijs B geeft de bevoegdheid tot het besturen van een personenauto met een aanhangwagen waarvan de toegestane maximum massa niet meer bedraagt dan 750 kg.

Onder twee voorwaarden is met alleen rijbewijs B een zwaardere aanhangwagen toegestaan dan 750 kg:

• de toegestane maximum massa van de aanhangwagen mag niet meer bedragen dan de ledige massa van het trekkend motorvoertuig, EN
• de toegestane maximum massa van de totale combinatie mag niet meer bedragen dan 3500 kg.

3.2. Rijbewijs B-E

Met rijbewijs B-E is men niet beperkt in het gewicht van de aanhangwagen.

Let wel op dat de bepalingen van het Voertuigreglement dat de maximum massa van de voortbewogen aanhangwagen, zoals vermeld op het kentekenbewijs van het trekkend voertuig, niet wordt overschreden.

Overschrijding van de toegestane maximum massa door overbelading zorgt er niet voor dat er een rijbewijs E is vereist. Het gaat immers om de TOEGESTANE maximum massa en niet om de aangetroffen/gewogen massa.

3.3. Voorbeelden

1. Ledige massa trekkend motorvoertuig: 700 kg. Toegestane maximum massa aanhangwagen: 730 kg
   Vereist = Rijbewijs B
   Reden: Toegestane maximum massa van de aanhanger is minder dan 750 kg
2. Ledige massa trekkend motorvoertuig: 750 kg. Toegestane maximum massa aanhangwagen: 950 kg
   Vereist = Rijbewijs BE
   Reden: Toegestande maximum massa van de aanhanger is meer dan 750 kg en is tevens meer dan de ledige massa van het trekkende motorvoertuig
3. Ledige massa trekkend motorvoertuig: 2800 kg. Toegestane maximum massa aanhangwagen: 850 kg
   Vereist = Rijbewijs BE
   Reden: De toegestande maximum massa van de aanhangwagen is meer dan 750 kg en die van de totale combinatie bedraagt meer dan 3500 kg
4. Ledige massa trekkend motorvoertuig: 2800 kg. Toegestane maximum massa aanhangwagen: 740 kg
   Vereist = Rijbewijs B
   Reden: Toegestane maximum massa van de aanhangwagen is minder dan 750 kg
5. Ledige massa trekkend motorvoertuig: 1600 kg. Toegestane maximum massa aanhangwagen: 2000 kg
   Vereist = Rijbewijs BE
   Reden: Toegestane maximum massa van de aanhangwagen is meer dan de ledige massa van het trekkende motorvoertuig en de toegestane maximum massa van de totale combinatie is meer dan 3500 kg
6. Ledige massa trekkend motorvoertuig: 1450 kg. Toegestane maximum massa aanhangwagen: 1430 kg
   Vereist = Rijbewijs B
   Reden: Toegestane maximum massa van de aanhangwagen is minder dan de ledige massa van het trekkende motorvoertuig en de toegestane maximum massa van de totale combinatie bedraagt minder dan 3500 kg

4. Buitenlandse rijbewijzen

Wanneer mag een bestuurder van een motorrijtuig hier in Nederland met een buitenlands rijbewijs rijden?

4.1. Algemene regel

Aan de bestuurder die in Nederland woonachtig is dient een Nederlands rijbewijs te zijn afgegeven voor het besturen van motorrijtuigen van de categorie waartoe dat motorrijtuig behoort. art 107 WVW'94.

4.2. Uitzonderingen

1. Bestuurder

• buiten Nederland woonachtig
• zich bevinden in het internationaal verkeer (vakantie/werk)
• mits in het land van herkomst een geldig rijbewijs of internationaal rijbewijs is afgegeven.

2.Bestuurder

• in Nederland woonachtig
• in bezit van een buitenlands rijbewijs
• NIET afgegeven in een land EG/EER
• nog geen 185 dagen zijn verstreken sinds de dag waarop hij zich in Nederland heeft gevestigd.

3. Bestuurder

• in Nederland woonachtig
• in bezit van een buitenlands rijbewijs
• WEL afgegeven in een land EG/EER

4.4 Omwisselen buitenlands rijbewijs

ad 2: Bestuurder woonachtig in NL, met niet-EG/EER-rijbewijs

Ter verkrijging van een Nederlands rijbewijs bestaat de mogelijkheid om versneld rij-examen af te leggen bij CBR, afdeling BNOR (= Bureau Nader Onderzoek Rijvaardigheid, postbus 3206, 2280 GE Rijswijk), waarbij men wel in het bezit moet zijn van een geldig "buitenlands"rijbewijs

ad 3 Bestuurder, woonachtig in NL, met EG/EER-rijbewijs

Ter verkrijging van een Nederlands rijbewijs kan een geldig rijbewijs afgegeven in een EU/EER land omgewisseld worden voor een Nederlands rijbewijs.

Dit geldt eveneens voor de volgende landen: Aruba, Chinees Taipei, Israël, Japan, Jersey (staten van), Man (eiland), Monaco, Singapore, Nederlandse Antillen en Zwitserland.

Landen behorende tot de EER (Europese Economische Ruimte) zijn: Finland, IJsland, Liechtenstein, Noorwegen, Oostenrijk en Zweden.

Omwisselen rijbewijs

Voor de omwisseling van het rijbewijs dient men zich te wenden tot de Burgemeester van de gemeente alwaar men ingeschreven staat.

De afgifte geschied door het ministerie van Verkeer en Waterstaat, Rijksdienst voor het Wegverkeer.

5. Leeftijd bestuurders

5.1. Algemeen

In principe dient men de leeftijd van 18 jaar te hebben bereikt om een motorvoertuig te mogen besturen. Bij AMvB kan een lagere leeftijd worden bepaalt.

5.2. Uitzonderingen

Voor de volgende soorten voertuigen geldt een minimumleeftijd van 16 jaar :

• bromfietsen
• invalide-voertuigen
• landbouwtrekkers
• motorrijtuigen met beperkte snelheid, niet zijnde stoom- of motorwalsen (de minimum leeftijd voor het besturen van stoom- of motorwalsen is derhalve gewoon 18 jaar)

Voor degene aan wie onderricht wordt gegeven in het kader van een opleiding beroepschauffeur betreffende het goederenvervoer over de weg, geldt een minimum leeftijd van 17 jaar , mits de opleiding plaats vind in het kader van het leerlingstelsel.

Voor het besturen van invalidenvoertuigen, die zijn uitgerust met een elektromotor en niet sneller kunnen dan 10 km/u is geen minimum leeftijd vastgesteld.

Voor het besturen van invalidenvoertuigen, waarvoor een leeftijdseis van 16 jaar geldt, kan ontheffing worden verleend.

6. Coderingen op het rijbewijs

Als een bestuurder door zijn lichamelijke gesteldheid

• onder bepaalde voorwaarden, OF
• een aangepast voertuig mag besturen,

wordt dit weergegeven door een codering op het rijbewijs.

Deze coderingen kunnen bijvoorbeeld inhouden, dat de bestuurder een bril of contactlenzen moet dragen, dan wel het voertuig een aangepast remsysteem of stuurinrichting moet hebben.

Er zijn zogenaamde hoofdcodes met bijbehorende subcodes, die essentieel zijn, onder meer om nauwkeurig aan te duiden op welke wijze voertuigen van min of meer gehandicapte personen zo dienen te worden aangepast dat betrokkenen toch nog op verantwoorde wijze aan het wegverkeer kunnen deelnemen. Alle coderingen kun je hier  vinden op ons intranet.

7. Geldigheidsduur rijbewijzen

Rijbewijzen worden voor een vastgestelde termijn afgegeven.

7.1. Nederlandse rijbewijzen

Indien het rijbewijs is afgegeven aan een houder die op de datum van afgifte:

• de leeftijd van 60 jaren nog niet had bereikt: 10 jaar (gerekend vanaf de datum van afgifte)
• de leeftijd van 60 jaren doch nog niet die van 65 jaren had bereikt: de periode tot de datum waarop de houder de leeftijd van 70 jaren bereikt
• de leeftijd van 65 jaren had bereikt: 5 jaren (gerekend vanaf de datum van afgifte)

7.2. Buitenlandse rijbewijzen

Voor bestuurders, in Nederland woonachtig, met buitenlands rijbewijs, uit ander land van EU/EER, is het rijbewijs geldig voor de duur dat het rijbewijs in het Nederlandse rijbewijzenregister is geregistreerd.

8. Trekkerrijbewijs

8.1. Algemeen

De bestuurder van een landbouwmotorrijtuig behoeft geen rijbewijs te hebben.

De bestuurder moet zowel op grond van 110 lid 1 WVW 94 als art 5 lid 1 onder b 16 jaar of ouder zijn.

Volgens het Arbeidsbesluit Jeugdigen mogen personen jonger dan 18 jaar geen landbouwtrekkers besturen.

Zestien- of zeventienjarigen zijn van dit arbeidsverbod, voor wat betreft het verrichten van arbeid bestaande uit het besturen van landbouwtrekkers en het in rechtstreeks verband daarmee aan- of afkoppelen van aanhangwagens of werktuigen in een landbouwonderneming, vrijgesteld, mits :

• het eigen kinderen betreft, of
• anderen, als zij in het bezit zijn van een zogenaamd "trekkerrijbewijs" en wel gedurende maximaal 2 uur op schooldagen dan wel maximaal 5 uur op andere dagen.

Dit trekkerrijbewijs betekent dat de houder met goed gevolg de bekwaamheidsproef met betrekking tot het besturen van trekkers en het in rechtstreeks verband daarmee aan- of afkoppelen van aanhangwagens of werktuigen heeft afgelegd.

9. Internationaal rijbewijs

Een bestuurder, in het buitenland woonachtig, mag in Nederland met een in het buitenland afgegeven internationaal rijbewijs rijden, op grond van een internationale overeenkomsten, die Nederland heeft afgesloten, (Verdrag van Parijs en Verdrag van Genève).

De burgemeester van de gemeente waar de aanvrager op het tijdstip van de aanvraag als ingezetene was ingeschreven in de basisadministratie persoonsgegevens, is bevoegd tot het afgeven van internationale rijbewijzen ten behoeve van het verkeer met motorrijtuigen in het buitenland. Gelijke bevoegdheid kan door Onze Minister worden verleend aan besturen van verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid, die behartiging van verkeersbelangen ten doel hebben. (ANWB)

Het nationale rijbewijs blijft het basis-document op grond waarvan een motorrijtuig mag worden bestuurd. Het internationaal rijbewijs is een vertaling van het nationale rijbewijs, bv omdat het nationale rijbewijs in een voor ons onleesbaar schrift is gesteld

Op grond van internationale verdragen ( o.a. van Parijs en Genève) bestond de verplichting van de aangesloten landen, om een internationaal rijbewijs te verstrekken. Het is echter niet meer duidelijk welk landen bij de verdragen zijn aangesloten. Er zijn nieuwe staten gekomen en er zijn staten verdwenen, waardoor het niet meer te achterhalen valt of het desbetreffende land het verdrag heeft ondertekend, en of de verplichting voor de bestuurder bestaat om een internationaal rijbewijs te tonen. Ook het P.I.V.M. kon hier geen duidelijkheid over verschaffen. Dit betekent voor de praktijk dat bij twijfel, of een ter inzage gegeven document wel een geldig nationaal rijbewijs is, eventueel bij een ambassade geverifieerd zal moeten worden.

Achtergrond informatie:

• Wegenverkeerswet 1994
• Reglement Rijbewijzen
• Regeling omwisseling niet-Nederlandse rijbewijzen, d.d. 14 mei 1996, Stscrt 101 nr RV 218646.
• Arbeidstijdenwet
• Arbeidsbesluit Jeugdigen.